14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ, 18ಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಯಾದ ಮಹಿಳೆ—ಇದಾದರೂ ತನ್ನ ಕನಸನ್ನು ಕೈಬಿಡದೆ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿದರೆ ಅದು ಅಪರೂಪದ ಕಥೆಯೇ.
ಈ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧನೆಯ ಹೆಸರು ಎನ್. ಅಂಬಿಕಾ. ಜನರು ನಗುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ, ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗಲೂ, ತಮ್ಮ ಗುರಿಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಮುಂದುವರಿದ ಅಂಬಿಕಾ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಕುಟುಂಬದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಅಂಬಿಕಾ, ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಾಯತ್ವದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತರು. ಮನೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕದ್ದು ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಗೌರವವನ್ನು ಕಂಡಾಗ, “ನಾನೂ ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳೇ” ಎಂಬ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಐಪಿಎಸ್ ಕನಸು ಗುರಿಯಾಯಿತು.
ತಮ್ಮ ಆಶಯವನ್ನು ಗಂಡನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ ನಿರಾಶೆ ಎದುರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, “ಇದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಇದ್ದರೆ ಸಾಧ್ಯ” ಎಂಬ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರಕಿತು. ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿಯನ್ನೂ ಮುಗಿಸದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅಂಬಿಕಾ, ದೂರಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮೇಣ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ, ಪಿಯುಸಿ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಕನಸಿನ ಹಿಂದೆ ನಡೆದು ಚೆನ್ನೈಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಮಕ್ಕಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗಂಡನ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ತರಬೇತಿಗೆ ತೊಡಗಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪತಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು.
ಸಾಧನೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆಗಳು ಸಹಜ. ಅಂಬಿಕಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಒತ್ತಡವೂ ಬಂದಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ‘ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗ’ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾದರು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ಅಂಬಿಕಾ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಭೀತ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯಿಂದ ಜನಮನ ಗೆದ್ದರು. ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೇಳೆ, 2019ರಲ್ಲಿ ‘ಲೋಕಮತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ಶೈಲಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ‘ಲೇಡಿ ಸಿಂಗಂ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿದರು.
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ತಾಯತ್ವ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ—ಎಲ್ಲ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಅಂಬಿಕಾ ಇಂದು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಅವರು ಹೇಳುವ ಮಾತು ಸ್ಪಷ್ಟ: “ನನ್ನ ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪತಿಯ ಬೆಂಬಲವೇ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಗಂಡನ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದದು.”