ನವದೆಹಲಿ: 2025–26ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜನವರಿ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 8.8 ಕೋಟಿ ಐಟಿಆರ್ಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 8.68 ಕೋಟಿ ರಿಟರ್ನ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 8.15 ಕೋಟಿ ರಿಟರ್ನ್ಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಸುಮಾರು 53 ಲಕ್ಷ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಾಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಮರುಪಾವತಿ ಕ್ಲೈಮ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಈ ವರ್ಷ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?: ತೆರಿಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಹೇಳಿಕೆ (AIS), ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ, ಲಾಭಾಂಶ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೇಂದ್ರ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಮಂಡಳಿ (CBDT) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ನಡ್ಜ್’ (NUDGE – Non-Intrusive Usage of Data to Guide and Enable) ಉಪಕ್ರಮದಡಿ, ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ದೋಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದ ರಿಟರ್ನ್ಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತೆರಿಗೆದಾರರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಗಡುವು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ತೆರಿಗೆ ಆಧಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೇಂದ್ರ (CPC) ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ AIS ಮತ್ತು ಐಟಿಆರ್ ಮಾಹಿತಿಯ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು, ತಪ್ಪಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ಯಾನ್–ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಮರುಪಾವತಿ ಜಮಾ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮರುಪಾವತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು?: ತೆರಿಗೆದಾರರು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗೆ ಲಾಗಿನ್ ಮಾಡಿ, ‘ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮರುಪಾವತಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎನ್ಎಸ್ಡಿಎಲ್ ಮರುಪಾವತಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷವನ್ನು ನಮೂದಿಸುವ ಮೂಲಕವೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.