ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಶೇಕಡಾ 33 ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆಯ ವೈಫಲ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕಳಪೆ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶೇಕಡಾ 10 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದತ್ತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
224 ಸದಸ್ಯರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಶಾಸಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದಂಕಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಕೆಲವೇ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್, ಶೋಭಾ ಕರಂದ್ಲಾಜೆ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವಾ ಮತ್ತು ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕಿಯರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೂ, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಧಾನಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರು, ಇದು 1962 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 8.65 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು – ಇದು ದಾಖಲೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ನಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದವು, 1983 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 0.89 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶೇ. 2 ರಿಂದ ಶೇ. 4 ರ ನಡುವೆ ಏರಿಳಿತ ಕಂಡಿದ್ದು, ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿಲ್ಲ. 2023 ರಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 4.46 ರಷ್ಟಿದ್ದರು, ಇದು ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 70 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಶೇ. 3.8 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ, ಇದು ನಿರಂತರ ಲಿಂಗ ಅಂತರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಲೋಕಸಭಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮಹಿಳಾ ಸಂಸದರನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದೆ. 1991 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು, ಆಗ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಸಂಸದರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಇದು ಶೇ. 10 ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ವಿಷಯವು ಮತದಾರರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಟಿಕೆಟ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗದ ಕಾರಣ, ಬದಲಾವಣೆಯ ವೇಗದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದೀಗ, ಕೆಲವು ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದತ್ತಾಂಶವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.